22 listopada 2026
Lego, programowanie i matematyka – jak zarażać nimi najmłodszych?
aktualności
W Pracowni Orange w Węgrzynowicach już na dobre zagościły cykliczne zajęcia z programowania z wykorzystaniem Lego. Prowadzi je Michał Furman, pasjonat nie tylko słynnych duńskich klocków, ale też matematyki i… pracy z dziećmi. Co najbardziej ceni sobie w tej pracy i jak wyglądała jego droga? Zachęcamy do przeczytania całej rozmowy!
Katarzyna Lipska: Chciałabym, żebyś opowiedział trochę o tym, co robisz w Pracowni Orange w Węgrzynowicach. Jak to się stało, że się tam znalazłeś?
Michał Furm, Pracownia Orange w Węgrzynowicach: Pracuję, ucząc dzieci programowania z Lego, zajmujemy się też drukiem 3D. Cała ta przygoda zaczęła się od tego, że mój bardzo bliski przyjaciel również pracował tam jako nauczyciel, jeżeli chodzi o robotykę, ale musiał zrezygnować. Zaproponował mi taką genialną szansę i jak to usłyszałem, to byłem w szoku. Uznałem, że jest to coś wymarzonego, bo sam mam nawet związane z tym studia: studiuję elektronikę i telekomunikację na Politechnice Łódzkiej w języku angielskim. Mam więc sporą styczność z tego typu rzeczami, programowaniem, robotyką itd. Uznałem, że nie ma co zwlekać i że na pewno jest to obszar, który bardzo mnie to ciekawi. Sam zresztą mam bardzo dużo zestawów Lego w domu, bardzo lubię składać, jest to dla mnie taka odskocznia od codzienności, taka – można powiedzieć – nostalgiczna zajawka. Już od dawna prowadzę też korepetycje właśnie z matematyki, fizyki i angielskiego dla właśnie dzieci i młodzieży w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Mam więc styczność z młodzieżą. Zawsze staram się też zrozumieć drugiego człowieka i rozwiązywać problem w taki sposób, żeby raczej dawać wskazówki, a nie podawać stricte od razu rozwiązania. Wiem z toku studiów, że takie dawanie od razu rozwiązania na tacy nie jest najlepszą drogą – owszem, jest to bardzo wygodne, ale dojście samemu do rozwiązania problemu to jest jednak, mam wrażenie, najlepsze, co możemy zrobić. I właśnie tego staramy się uczyć nasze pociechy w Pracowni Orange, a także w lokalnej szkole, gdzie również dzielimy się naszą wiedzą.
Jakie konkretnie zajęcia prowadzisz i na czym one polegają?
Wstępnie działaliśmy właśnie z zestawami LEGO. Mamy dwa zestawy LEGO Spike Essentials, są to zielone klocki LEGO, one są troszkę mniej zaawansowane dla początkujących osób, a także zestawy LEGO Spike Prime z niebieską szatą graficzną i tam już zajmujemy się bardziej zaawansowanymi tematami, w jaki sposób je programować itd. Możemy też zaprojektować klocki samemu w programie Tinkercad do projektowania 3D, a potem je drukujemy. W Pracowni Orange w Węgrzynowicach działamy w soboty i jest tam aktualnie sześć grup o zróżnicowanym poziomie zaawansowania, ale do każdego staram się zawsze podejść indywidualnie. Staramy się wychodzić poza schematy i czasem proponuję na przykład, aby ktoś wymyślił samemu jakąś swoją konstrukcję i następnie ją zaprogramował. Taka burza mózgów i taka doza własnej wyobraźni okazuje się często sto razy lepsza niż to, co jest w instrukcjach, i coraz bardziej staramy się przechodzić na tego typu rozwiązania, aby nie narzucać schematycznego myślenia, tylko żeby każdy mógł w pełni wyrazić siebie.
Co daje Ci prowadzenie zajęć z dziećmi i z czego czerpiesz największą satysfakcję?
Te zajęcia dają mi strasznie dużo frajdy. Niesamowite jest widzieć to, jak uczestnicy z zajęć na zajęcia, z roku na rok są coraz bardziej zaawansowani i coraz lepiej wiedzą, jak obracać się w środowisku IT i w jaki sposób można rozwiązać różne problemy. Być świadkiem i, można powiedzieć, mentorem nad tym – to jest mam wrażenie największy skarb, jaki można otrzymać. Ale i ja również bardzo dużo uczę się od nich – przede wszystkim różnych sposobów rozwiązywania problemów, różnych innych opcji, jeżeli chodzi o programowanie czy budowę. I tak naprawdę też wiele, wiele innych wartości, które nie tylko ja przekazuję dzieciom, ale również te zajęcia przekazują mi. Każdy, kto tam wejdzie, czegoś się uczy. Nie ma żadnej hierarchii.
A co według Ciebie jest najważniejsze w pracy z dziećmi?
Na pewno ważne jest podejście do drugiej osoby. Każdy jest inny i ważne jest to, żeby znaleźć ten złoty środek, aby dotrzeć do osoby i zaciekawić ją w jakiś sposób, jak to może zostać przedstawione, wykonane, zbudowane. Ważna jest też na pewno regularność, jeżeli chodzi o takie zajęcia, bo przede wszystkim to ta regularność buduje w nas później ten poziom zaawansowania i tak dalej. Co jest jeszcze ważne? Dotrzeć do każdego w odpowiedni sposób, żeby zrozumieć czyjeś spostrzeżenia, czyjeś problemy, i wspólnie dojść do jakiegoś rozwiązania. Zawsze staram się też nowym osobom dać spokój i czas na oswojenie się z nową sytuacją i nowym środowiskiem, bo to jest trochę taki “szok termiczny”. Przede wszystkim więc na początku: dać ten czas, zachęcić w jakiś sposób, pokazać różne możliwości, jak coś działa, bo dla dziecka, które jest pierwszy raz, nawet zapalenie lampki za pomocą silniczka Lego czy zmienianie kolorów, taki wizualny rezultat, to jest niesamowite. Później nie lubię też za bardzo narzucać się, jak widzę, że ktoś super daje sobie radę – tutaj staram się bardziej wymyślić coraz trudniejsze zadania dla nich i nie wchodzić im w drogę. Dopiero w momencie, kiedy zauważę “sytuację podbramkową”, staram się asekurować i ewentualnie pomagać. Ale jeżeli widzę, że ktoś sobie nie daje rady, to staram się wspólnie z nimi rozwiązywać problemy, coachować i asekurować taką osobę cały czas.
Czy sam wymyślasz pomysły na kolejne zadania, czy korzystasz z jakiejś bazy?
Na początku korzystamy z bazy Lego, wybierając z czasem takie projekty, które da się samodzielnie rozwinąć. Czasem proponuję na przykład, aby ktoś sam z siebie zbudował samolot czy autko, słucham też propozycji młodzieży, jeżeli o to chodzi – wtedy te pomysły wychodzą samoistnie. Kiedy mamy już bardziej zaawansowane osoby, to jeżeli chodzi o programowanie, staram się dawać takie zupełne podstawy z języka programowania Python, żeby ktoś dowiedział się krok po kroku, skąd to się bierze i tak dalej. Mamy różne quizy, które można wypełniać, sprawdzać swoje umiejętności i właśnie za tą pomocą staram się różnorako modyfikować zajęcia. Czasami też, kiedy słyszałem, że ktoś miał problem z matematyką, to zrobiliśmy sobie 20 minut przerwy na matematykę, rozwiązywaliśmy zadanka na tablicy. Tak naprawdę staramy się rotować tym wszystkim i być elastyczni.
Gdyby ktoś chciał robić to, co ty, od czego powinien zacząć? Gdzie można się tego nauczyć i jak się za to zabrać?
Ogólnie rzecz biorąc, jestem dość sporym fanatykiem matematyki. Wiem, że nie umiem jej jakoś niesamowicie, ale bardzo ją lubię i staram się jednak iść do przodu, jeżeli chodzi o proces uczenia. Po napisaniu matury miałem jednak taki epizod, że byłem dość przeładowany tą matematyką, więc zdecydowałem, że spróbuję swoich sił na innych studiach, na biotechnologii, więc zupełnie inny obszar nauki. Po jednym roku uznałem, że nie jest to moja bajka, okazało się, że dawna miłość nie rdzewieje i jednak ta matematyka, fizyka i nauki ścisłe dalej ze mną są. Zmieniłem studia na elektronikę i telekomunikację, aktualnie jestem na trzecim roku i jest super. Planuję dalej się uczyć. Może to zabrzmieć tak ogólnikowo, ale podążałbym za sercem, bo nie ma co patrzeć na jakieś korzyści, na jakieś inne rzeczy, tylko robić to, co czujemy w serduszku, żeby nam to sprawiało frajdę.
A Lego to była twoja pasja zawsze po prostu, tak?
Tak, od dziecka rodzice kupowali mi jakieś mniejsze zestawy i strasznie mi się to podobało. Jak byłem mały, pamiętam, że umiałem złożyć dość spore zestawy w jeden dzień. Nie było wtedy jeszcze tylu obowiązków, to można było sobie na to pozwolić (śmiech). Potem miałem przerwę troszkę od Lego, ale przyszedł czas, że otrzymałem od mojej dziewczyny dość spory zestaw i znowu przypomniała mi się ta zajawka i to już trwa bardzo długo na nowo, jakieś pięć lat. Można powiedzieć, że zawsze miałem styczność z tym LEGO i nadal mam, nie tylko w pracy, ale też w wolnych chwilach.
Czy masz jakieś kolejne pomysły na to, czym jeszcze zainteresować dzieci?
Na pewno w mojej głowie pojawia się pomysł, aby dalej rozwijać druk 3D i strefę programowania. Jeżeli chodzi o druk 3D, to chciałbym do niektórych zestawów pododawać jakieś swoje, klocki czy opcje, które można wydrukować i mogą odpowiadać za część naszej budowli, żeby to wszystko się trzymało. Kolejny pomysł to chciałbym też wprowadzić kolejny język zaawansowania, jeżeli chodzi o programowanie. Mam na myśli język C dla osób bardziej zaawansowanych, ale to dopiero po Pythonie. Jeżeli już zrobimy taką ostateczną część Pythona, to wtedy zajmiemy się kolejnym językiem, a później znowu C++ i… później pomyślimy co następnie. Wstępnie takie są plany. Na pewno chciałbym dawać uczestnikom zajęć nie tylko samo budowanie z Lego, ale też jednak zachęcić ich, zaszczepić trochę miłości również do matematyki czy do programowania, bo wiem, że w przyszłości bardzo się to przydaje.