zamknij

Zaplanuj pracę na przyszły rok wykorzystując metodę 6 kapeluszy de Bono

0

Dodano: 2018-11-27

Zbliżał się koniec roku kalendarzowego. Marek już od jakiegoś czasu myślał o tym, że warto zorganizować spotkanie zespołu i zaplanować działania w pracowni na przyszły rok. Tym razem chciał jednak, żeby był to proces, który uruchomi pasję i kreatywność osób z zespołu, pozwoli na wykorzystanie potencjału każdej osoby uczestniczącej i jednocześnie będzie okazją do nauczenia się czegoś nowego. Tą wizją podzielił się z Edytą, która szybko zareagowała entuzjastycznie. Mam pomysł, jak przeprowadzić takie spotkanie. Skorzystajmy z metody 6 kapeluszy de Bono. Kapelusze można wykorzystywać do rozwiązywania problemów, podejmowania decyzji, planowania działań, analizowania, wymyślania „nowego”, więc idealnie się sprawdzą w naszym przypadku. Marek nie słyszał wcześniej o metodzie kapeluszy, więc poprosił Edytę, aby trochę więcej o niej opowiedziała.

Kapelusze to tylko symbol, zamiast nich można zastosować kolorowe karki papierutym się nie przejmuj. Ważne są kolory, bo informują o roli osoby lub jej stosunku do tematu.

Biały kapelusz symbolizuje osobę lub grupę, która myśli racjonalnie, koncentruje się na faktach i liczbach. Człowiek w białym kapeluszu przyjmuje i analizuje fakty, poznaje je chłodno, unika emocji.

 

Czerwony kapelusz oznacza grupę (osobę) skupioną na emocjach, która włącza emocje w proces myślowy, mówi o emocjach (wyraża to, co go złości, smuci, cieszy lub czego się obawia), kieruje się intuicją.

 

Żółty kapelusz charakteryzuje pozytywne nastawienie do proponowanych rozwiązań, ukazuje ich mocne strony. To grupa (osoba), która skupia się na wszystkim - co dobre, jest nastawiona optymistycznie i pozytywnie ocenia wysuwane propozycje, podaje dowody i uzasadnienia dla przedstawionych racji.

 

Czarny kapelusz to postawa krytyczna wobec rozwiązań, nastawiona na wyszukiwanie ich słabych stron. To grupa (osoba), która pokazuje słabe strony rozwiązania i zawsze logicznie uzasadnia tę słabość, podczas krytyki przedstawia tylko prawdziwe argumenty, nie włącza emocji do krytyki.

 

Zielony kapelusz oznacza podejście innowacyjne. To grupa (osoba), która jest kreatywna i świadomie szuka nowości, nadających się do uwzględnienia w dyskusji.

 

Niebieski kapelusz zakłada osoba która prowadzi spotkanie – nie uczestniczy merytorycznie w dyskusji, lecz podaje temat, instrukcje, zasady i na koniec zapisuje wnioski.

 

Marek uznał, że warto spróbować inaczej niż zwykle zająć się tematem planowania działań w pracowni. Tym bardziej, że Edyta zgodziła się poprowadzić takie spotkanie, a wcześniej zaprezentować Markowi, jak szczegółowo będzie ono wyglądało.

 

Przykładowy przebieg spotkania wykorzystującego koncepcję 6 kapeluszy, którego celem jest zaplanowanie pracy na 2019 r. dla kilkuosobowego zespołu Pracowni Orange.

1. Przywitanie, stworzenie kontraktu.

2. Lider pracowni przedstawia ustalone cele i agendę spotkania. Przekazuje prowadzenie spotkania osobie w niebieskim kapeluszu.

3. Kapelusz biały – każda osoba, łącznie z liderem pracowni, na 2-3 przygotowanych

wcześniej slajdach pokazuje swoje zadania na najbliższy rok. Nadal w białym kapeluszu wszyscy uczestnicy dodają ważne dla tego okresu fakty (np. termin świąt, wakacji, zmianę terminu zakończenia innego projektu powiązanego z ich zadaniami).

4. Kapelusz czerwony – po przedstawieniu faktów osoba prowadząca pyta, jakie refleksje,

może emocje, nasuwają się po tej części spotkania. Dba o to, by wypowiedziała się każda osoba. Potem płynnie przechodzi do kolejnej części.

5. Pyta zespół, jakie zagrożenia, wyzwania i obszary ryzyka widzi w planie na przyszły rok (może je wypisać lub poprosić kogoś o wypisanie), czyli wkłada kapelusz czarny.

6. Pyta osoby z zespołu, jakie korzyści oni sami będą mieli z realizacji zaplanowanych zadań, a jak zyskają na tym inni (może współpracownicy, może klienci). Ta część spotkania to oczywiście kapelusz żółty.

7. Czas na kapelusz zielony, czyli myślenie twórcze – tutaj warto wrócić do czarnej listy i wykorzystując znane sposoby na rozwiązywanie problemów czy poszukiwanie twórczych rozwiązań, przeprowadzić sesję pod hasłem: Co możemy zrobić, by dobrze poradzić sobie z tymi wyzwaniami?

8. Pomysły zespół zamienia w czyny i korzystając z niebieskiego kapelusza, podejmuje decyzje kończące spotkanie (m.in. kto co zrobi, do kiedy, z kim, w jaki sposób).

9. Ostatnim punktem jest podsumowanie rezultatów i podziękowanie członkom zespołu.

 

To tylko jeden z wariantów wykorzystania kapeluszy w prowadzeniu spotkań.

Możesz też:

• pominąć jakiś kapelusz;

• zastosować inną kolejność (np. jeśli zagadnienie budzi emocje, dyskusję zaczyna czerwony kapelusz; ważne, żeby żółty kapelusz zawsze zabierał głos po czarnym);

• nazywać to kapeluszami lub wręcz przeciwnie – nie używać takiej nomenklatury, ale samemu kierować się nią podczas prowadzenia spotkania;

• jeśli wtajemniczasz zespół w koncepcje kapeluszy, możesz zaplanować coś, obsadzając poszczególne osoby w rolach (jedna osoba siedzi w żółtym kapeluszu i stara się dostrzegać zalety i korzyści, a druga siedzi w czarnym kapeluszu i twórczo krytykuje, szukając potencjalnych zagrożeń).

 

Dodatkowe zasady:

Materiały – warto jest mieć coś, co symbolizuje kolorowe kapelusze dla każdego uczestnika (np. czapeczki malarskie z kolorowego papieru).

Prostszym symbolem są po prostu małe kartki w odpowiednich kolorach.

Czas przeprowadzenia spotkania tą metodą będzie uzależniony od konkretnej sytuacji. Wykorzystanie wszystkich kapeluszy w kilkuosobowej grupie potrwa nie krócej niż godzinę.

 

Na koniec zachęcam do lektury książki autora tej formy pracy grupowej Sześć myślowych kapeluszy Edward de Bono, Wydawnictwo One Press, Gliwice 2007.

 

Autorka: Małgorzata Czarnecka

Redakcja i koekta: Aneta Birnbaum

 

 

Skontaktuj się z autorem